STEAM Heroes: A aposta dun futuro inclusivo!
Algunha vez pensaches en canta xente consegue acceder ás carreiras STEAM? Sorprenderíache saber que aproximadamente un terzo de quen accede a carreiras de matemáticas ten un rendemento académico baixo. E, aínda así, a maioría son homes e non mulleres.
STEAM Heroes é un proxecto creado para estudantes que se atopan nesta situación e que senten que non alcanzan o seu máximo potencial nas áreas STEAM e STEM.
Obxectivos do proxecto STEAM
O obxectivo do proxecto é ensinar ao alumnado de secundaria os conceptos de STEAM (Ciencia, Tecnoloxía, Enxeñaría, Artes e Matemáticas) a través de diferentes formatos, sendo inclusivos e accesibles para todas as persoas. A idea é desenvolver as súas habilidades e o uso eficiente dos recursos. Por iso, vexamos como o noso proxecto guiará á futura xeración cara a unha maior autonomía nas STEAM.

O que buscamos
Coa expansión do acceso aos recursos a través de internet, moitas persoas teñen acceso a diferentes ferramentas. Por outra banda, existe unha notable falta de interese por parte do alumnado nas habilidades STEAM, principalmente debido á falta de confianza nas súas propias capacidades nese ámbito, dada a súa complexidade. Outro problema é o custo. Os materiais STEAM poden ser bastante caros, demasiado para que calquera estudante ou centro educativo poida acceder a eles facilmente. Os cursos STEAM tamén poden carecer de equilibrio de xénero. A maioría das persoas que acceden a estes sectores son homes, mesmo hoxe en día. As mulleres e as persoas con dificultades de aprendizaxe están moito menos representadas, en parte debido á falta de directrices para estes grupos e á falta de referentes e modelos a seguir cos que poidan identificarse.
O proxecto tamén está deseñado para animar o alumnado a considerar carreiras STEM. A educación STEM pode ser cara, complexa e non inclusiva, o que leva a unha falta de interese nestes campos. Queremos que obteñan as ferramentas que necesitan para implicarse máis e, en última instancia, ter máis éxito en STEM. Tamén queremos reducir a fenda de xénero que aínda persiste nos campos STEM hoxe en día, asegurándonos de ter un equilibrio de modelos a seguir masculinos e femininos nos nosos recursos. E non se trata só dunha cuestión de representación xusta e de visibilizar ás científicas. A infrarrepresentación das mulleres nos campos STEAM significa que nós, como sociedade, acabamos xerando investigacións nesgadas cara aos homes sen necesariamente darnos conta, pero con implicacións para o mundo real. Pensemos nos manequíns das probas de accidentes de coche, por exemplo, que se supón que representan ao “home medio”, deixando fóra as mulleres por completo, o que fai que elas teñan un 47 % máis de probabilidades de sufrir lesións graves que os homes nun accidente de tráfico.
Con STEAM Heroes, estamos a traballar nun currículo con 31 módulos, todos centrados nun “heroe”. Cada un dos conceptos explicados no currículo abordarase a través de figuras científicas históricas do pasado, cunha proporción equivalente de homes e mulleres. Por exemplo, o concepto de gravidade será explicado por Newton, e a informática por Lovelace. Todos estes paquetes de heroes estarán compostos por un vídeo curto, un xogo de aventuras, unha secuencia pedagóxica e unha actividade manipulativa. Están deseñados para que calquera tipo de persoa poida gozar aprendendo sobre os conceptos STEAM escollidos. Dentro de STEAM, aproveitaremos o “T” a través de ferramentas dixitais e tecnolóxicas, e incorporaremos o “A” para centrarnos nas humanidades, axudando ao alumnado a desenvolver habilidades creativas conectando a historia coa ciencia e as matemáticas de xeito práctico e experimental. Ao ser dixitais e reutilizables, estas actividades son respectuosas co medio ambiente e están en consonancia co programa Erasmus+. Este proxecto ten como obxectivo ensinar e mellorar a creatividade e o pensamento crítico no alumnado, garantindo a participación de homes e mulleres, así como de persoas con dificultades de aprendizaxe, permitíndolles participar en calquera tipo de carreira STEAM sen medo a sentirse pouco preparados.
Finalmente, todas estas actividades realizaranse en 7 idiomas diferentes (inglés, francés, romanés, español, galego, macedonio e grego) e, como tales, estarán dirixidas aos grupos destinatarios destas linguas. Ao estar financiado pola Comisión Europea a través do programa Erasmus+, todos os recursos que se desenvolverán para STEAM Heroes serán de uso gratuíto (baixo unha licenza CC BY-NC-SA 4.0). O noso obxectivo é difundir a autonomía dixital en Europa para todas as persoas, incluídas aquelas con dificultades de aprendizaxe.
Aínda que poida parecer un reto colosal, STEAM Heroes estará á altura e contribuirá ao desenvolvemento dunha educación STEM máis atractiva, accesible e inclusiva. Estade atentos aos nosos recursos gratuítos para proxectos, que publicaremos proximamente.
Referencias:
- Criado Perez, C. (2019). The deadly truth about a world built for men – from stab vests to car crashes. The Guardian. https://www.theguardian.com/lifeandstyle/2019/feb/23/truth-world-built-for-men-car-crashes?CMP=share_btn_url
- OECD (2023), PISA 2022 Results (Volume I): The State of Learning and Equity in Education, PISA, OECD Publishing, Paris, https://doi.org/10.1787/53f23881-en.